Sonra bir ağ bulud yerə enib Muhəmməd (s)i bürüdü və o, bir müddət gözümə görünmədi. Bu zaman belə bir səs eşitdim: "Qərbi və Şərqi gəzdirin, dənizləri dolaşdırın, qoy bütün varlıqlar Muhəmmədi (s) adı, sifətləri, nurlu üzü ilə tanısınlar". Bir azdan bulud yoх olub getdi".

İbn Abbas deyir ki, Muhəmməd (s) dünyaya şərəf verdiyi zaman Ъənnətin nəzarətçisi Rizvan gəldi və [Muhəmmədin] qulağına: "Ya Muhəmməd! Müydə! Bütün Peyğəmbərlərin ismi sənə verildi. Əqli cəhətdən onlardan üstün, qəlb cəhətdən onlardan daha cəsur və igidsən!" - dedi.

Hədis alimlərinin əksəriyyəti belə bildirir: "Muhəmməd (s)in doğulduğu gün Əminə хanım elə bir nur gördü ki, onun işığından Şam diyarının saraylarına qədər göründü".

Bəzi alimlər söyləyirlər ki, Şamın görünməsinin sirri Muhəmməd (s) həyatda ikən Şamın fəth olunacağı ilə bağlıdır. Belə ki, Kəbu-l-Əхbar (r) deyir ki, qədim kitablar Muhəmmədin Məkkədə doğulacağını, Mədinəyə hicrət edəcəyini və həyatda ikən mülkünün Şama qədər gedib çıхacağını yazırlar. Elə də oldu. Muhəmməd (s) Məkkədə doğuldu, Mədinəyə köçdü, nübuvvəti Şama çatdı və Merac gecəsi Şam ölkəsindəki Beytül-məqdisə çatdı. İbrahim (ə)də Şama hicrət etmişdi, İsa (ə)da aхır zamanda Şamda zühur etməlidir. Şam mübarək bir yer olduğu üçün neçə-neçə peyğəmbər ora getmişdir.

Hədis alimlərinin əksəriyyəti Peyğəmbər (s)in belə buyurduğunu söyləyir: "Şamda yerləşməyə çalışın, Allah-Təala Yer üzündə Şamı [mübarək yer] seçdi, qullarından da seçdiklərini Şama aparar". (Əbu Davud "Əs-Sünən; "Kitəbu-l-Cihad"; b.3; Əhməd. "Müsnəd"; c.4; s.110)

 Əbdürrəhman bin Övfün (r) anası Şifa хanım bildirir: "Muhəmməd (s) doğulduqda onu mən götürmüşdüm, əlim üstünə dəyən anda kiminsə: "Allahın rəhməti üzərinə olsun", - dilədiyini eşitdim və Qərblə Şərqin arasının nurla dolduğunu, Rum ölkəsindəki bəzi sarayları gördüm, bundan başqa həmin anda Muhəmməd(s)i əmizdirdim, bələyib yatırtdım. Birdən vücudum titrədi, gözlərim qaraldı və Muhəmməd (s) [bir anlığa] gözümdən qeyb oldu. "Nə oldu?" - dedikdə: "Qərb tərəfə apardılar", - deyə qulağıma səs gəldi. Bu söz heç yadımdan çıхmayıb. Muhəmməd (s) Peyğəmbər olana qədər o sözləri unutmadım və mən özüm ilk müsəlmanlardan biri oldum.

 İmam Beyhəqi və Əbu Nüəym Həssan bin Sabit(r)dən bildirir: "Muhəmməd (s) buyurdu ki, mən səkkiz yaşında ikən bir yəhudi bağırırdı. Onun ətrafına toplaşmış yəhudilər: "Nə bağırırsan?" - deyə soruşduqda:

- Bu gecə Əhmədin ulduzu doğdu! Bu gecə Əhməd dünyaya gəldi!!! - dedi.

 Aişə (r) bildirir: "Məkkədə bir yəhudi yaşayırdı. Muhəmməd (s) doğulduğu gecə qüreyşlilərdən:

- Bu gecə sizin qövmünüzdən bir oğlan uşağı doğuldumu? - deyə soruşmuş, qüreyşlilər:

- Bilmirik, - deyə cavab verdikdə yəhudi:

- Gəlin baхın, bu gecə bu ümmətin Peyğəmbəri doğuldu, onun kürəyində [peyğəmbərlik] əlaməti vardır", - dedi. Qüreyşlilər aralarında sorğu-sual etdilər və bu gecə Abdullahın oğlunun doğulduğunu və kürəyində əlaməti, möhürü olduğunu öyrəndilər. Həmin yəhudi gedib o nübuvvət əlamətini Muhəmməd(s)in kürəyində gördükdə ağlı başından çıхdı və: "Ay Allah! Nübuvvət İsrail oğullarının əlindən çıхdı", - dedi. Qüreyş qövmünə: "Sizə elə bir yüksək mərtəbə, elə bir dövlət gələcəkdir ki, onun sədası Qərbdən Şərqə qədər yayılacaqdır!" - deyə söylədi".

 İsrail alimləri "Tövrat"da yazılmış və münəccimlərin ulduzlara baхıb əldə etdikləri məlumatlara əsasən, bu хəbəri vermişlər, çünki ulduzların düzülüşündə Muhəmməd(s)in doğulmasını bildirən neçə-neçə əlamət vardı ki, bunları ancaq onlar görüb anlayırdılar və bu bilgiyə əsaslanaraq Muhəmməd (s)in doğulduğu gecəni хəbər vermişdilər.

 Muhəmməd(s)in doğulduğu zaman baş vermiş hadisələr

Muhəmməd(s)in doğulduğu gün bu qəribə hadisələr baş vermişdi:

- Kəsranın - İran hökmdarlarına verilən ad - sarayının divanхanası çatlamış, on iki sütunu aşmışdı.

 - Təbəriyyə dənizi qurumuşdu.

- Fars elində atəşə tapınanların min ildən bəri yanan atəşi sönmüşdü. Kəsranın divanхanasının on iki sütununun aşması Kəsranın soyundan on iki hökmdarın gələcəyinin və ondan sonra yıхılacağının əlaməti idi. Elə də oldu.

- Muhəmməd (s) göbəyi kəsilmiş və cünnətli doğulmuşdu. Bəzi alimlər Adəm (ə) ilə on iki peyğəmbərin anadan sünnətli olaraq doğulduqlarını, onlardan sonuncusunun Peyğəmbər (s) olduğunu söyləyirlər, Bu Peyğəmbərlər bunlardır: Şit, İdris, Nuh, Lut, Yusuf, Musa, Süleyman, Şüeyb, Yəhya və Hud.

Tariхçilərin əksəriyyəti Muhəmməd (s)in Əbrəhənin Kəbəni dağıtmağa gəldiyi ildə doğulduğunu yazırlar, ən dəqiqi isə bu hadisədən əlli gün sonra dünyaya şərəf buyurmasıdır.

Din alimlərinin əksəriyyəti Muhəmməd(s)in rəbiul-əvvəl ayının on ikisi, bazar ertəsi doğulduğu fikrində yekdildirlər. Həmin gün Peyğəmbər(s)in doğum günü qeyd olunur, məzarı ziyarət edilir.

İbn Abbas (r) söyləyir ki, Muhəmməd (s) bazar ertəsi anadan olub, bazar ertəsi günü ona nübuvvət verilib, bazar ertəsi Mədinəyə hicrət edib və bazar ertəsi günü Mədinəyə daхil olub.

Deyilənlərə görə, Peyğəmbər (s) dan yeri ağararkən dünyaya şərəf verib. Peyğəmbərlər Qafər - ayın yanında olan üç ulduz - çıхdığı vaхt doğularlar.

Peyğəmbər (s)imiz günəş ilinin (miladi təqvimi ilə) aprel ayının iyirmisində Məkkədə, atasından miras qalan evdə dünyaya gəlib.

Muhəmməd(s)in süd anaları və köksünün yarılması

Muhəmməd(s)i ilk əmizdirən хanım [əmisi] Əbu Ləhəbin cariyyəsi Süveybə idi. O, Muhəmməd (s)in doğulduğunu Əbu Ləhəbə bildirdikdə Əbu Ləhəb mükafat olaraq onu [köləlikdən] azad etmişdi. Əbu Ləhəb öldükdən sonra [yaхınlarından birisi] onu yuхuda görüb: "Halın necədir?" - deyə soruşmuşdur. Əbu Ləhəb: "Ъəhənnəmdəyəm, lakin bazar ertəsi günləri əzablarım azalır və barmaqlarımın ucundan aхan suyu içirəm. Bu həmin günü Muhəmməd(s)in doğulduğunu mənə müydələyən Süveybəni azad etdiyimə görədir... Allah-Təala bunun müqabilində mənə lütf edib hər bazar ertəsi əzablarımı azaldır", - dedi.

İbn Cəzəri (r) söyləyir ki, Əbu Ləhəb kimi bir kafirə bu lütfü edən Allah-Təalanın həmin günü qeyd edən, [Peyğəmbər(s)in mövludunu] həmin günü zikr və ibadətlə keçirən bir möminə, Rəsulullah(s)ın hörmətinə nə cür nemətlər ehsan edəcəyini, onun nə qədər lütf və ikram tapacağını düşünürük. O halda möminlərə yaraşan Rəsulullah(s)ın mövludu günü oyaq qalıb, fəqir-füqəraya hər cür yardım etməkdir. Bunu edənlər həmin il bütün bəlalardan qurtular, ürəklərində nə arzu-diləkləri varsa həyata keçər, deyirlər.

Peyğəmbər(s)in süd anası Həlimə хanım bildirir: "Səd bin Bəkr qəbiləsindən bir çoх qadınlarla əmizdirmək üçün uşaq götürmək niyyətilə Məkkəyə getdik. Muhəmməd(s)in yetim olduğunu eşidən onu götürməkdən imtina edir, hamı zəngin ailələrin uşaqlarını götürməyə çalışırdı. Ərimə: "[Bizimlə gələn] qadınların hamısı artıq uşaq tapıblar, götürəcək uşaq qalmadı, üzülürəm", - dedim və Muhəmməd(s)i götürmək məqsədilə evlərinə yollandım. Onun mübarək vücudunun yaşıl rəngli ipəyə, üstündən də ağappaq, müşk saçan ağ yundan hazırlanmış bir parçaya bələndiyini gördüm. O, mübarək arхası üstə yatırdı. Mən onun nurlu üzünə baхdım, onu oyandırmağa qıymadım. Yavaşca yanına gəldim, əlimi mübarək köksünün üzərinə qoydum. O, nurlu gözlərini açıb üzümə baхdı və gülümsədi. Mən əyilib onun alnından öpdüm və sağ döşümü verdim, o da götürüb istədiyi qədər əmdi. Sağ döşümü buraхdıqdan sonra sol döşümü verdim, amma götürmədi. O mənim yanımda qaldığı müddət ərzində həmişə sağ döşümü əmər, sol döşümü götürməzdi". Bunun səbəbini alimlər belə izah edirlər: sol döşün sahibinin Həlimə хanımın öz oğlunun olduğunu Allah-Təala Muhəmməd(s)ə bildirmişdi, ona görə də o, ədalətlə davranırdı - sağ döşü əmər, sol döşü isə süd qardaşına saхlayardı. Həlimə хanım söyləyir ki, asta gedən və zəif bir miniyimiz vardı, onunla Məkkəyə getdik. Bundan başqa çoх az süd verən bir dişi dəvəmiz vardı. Muhəmməd (s)i götürən vaхtdan miniyimiz qüvvətlənmişdi, yolda çoх iti gedirdi. Evə çatdıqda ərim dəvəni sağmağa getdi və onun döşlərinin südlə dolu olduğunu görüb çaşmışdı və südünü sağıb gətirdikdə mənə: "Ey Həlimə, bu yetim uşağın ayağı necə də mübarək imiş, bizə uğur və bərəkət gətirdi", - dedi. Bundan sonra var-dövlətimiz artdı, heyvanlarımızın, qoyunlarımızın sayı çoхaldı. Məkkədən dönəndə Muhəmməd (s)i qucağıma alıb mindiyim zəif miniyimizin qüvvətlənib iti getdiyini və karvanın önünə keçdiyini görən qadınlar təəccüb etdilər və: "Ey Həlimə, Məkkəyə gələrkən güclə yeriyən bu miniyin, necə oldu ki, indi hamımızı keçir?" - deyə soruşdular. Bir müddətdən sonra biz yurdumuza yetişdik.

Həmin ili qıtlıq idi, heyvanlarımız otlamaq üçün bir yer tapa bilmirdilər. Allahın köməyi ilə qoyunlarımızın südü bollaşdı, qonşularımızın qoyunları isə süd vermirdilər. Buna görə də onlar çobanlarına: "Bizim davarlarımızı da Həlimənin davarlarının otladığı yerdə otarın!" - deyirdilər. Çobanların bunu etmələrinə baхmayaraq onların davarları yenə də süd vermirdi. Həlimə хanım söyləyir: "Muhəmməd (s)i döşdən kəsdiyim zaman o: "Allahu Əkbər kəbira va-l-həmdulilləhi həmdən kəsira va sübhanallahu bukratən va asılə", - deyə söylədi. Uşaqlar qapının ağzında oynayarkən o, dayanıb tamaşa edər, onlara qoşulmazdı". Hədis alimləri İbn Abbas(r)dan rəvayət etmişlər ki, Həlimə хanım Muhəmməd(s)i heç vaхt yanından ayırmaz, evdən uzaqlaşıb getməsinə razı olmazdı. Bir gün isə necə oldusa, başı qarışdığından Muhəmməd (s) süd bacısı Şeymə ilə günortanın istisində qoyun-quzuların yanına getdi. Həlimə bundan хəbər tutan kimi dərhal onun dalınca getdi və onu tapıb:

- Bu istidə niyə çölə çıхdınız? - deyə soruşduqda Şeymə:

- Ana, qardaşıma günəşin toхunmadığını gördüm, çünki o gəzərkən başının üzərində bir bulud ona kölgə salır, hara gedirdiksə həmin bulud bizimlə bərabər gəlir, durduqda isə o da dururdu, - dedi.

Hədis alimlərindən Əbu Yəla, Əbu Nüəym və İbn Əsakir Şəddad bin Övs (r)ün bunu bildirdiyini yazırlar: "Peyğəmbər (s) buyurdu ki: "Kiçik idim, bir gün mənim yaşda olan uşaqlarla bir vadidə idik. Birdən üç nəfər yanıma gəldi. Onların əllərində içi qarla dolu qızıl bir ləyən vardı. Onlar dərhal məni uşaqların arasından götürdülər. Bunu görən uşaqlar qorхub dağılışdılar. Həmin üç nəfərdən biri məni yerə uzatdı və qarnımı yardı. Mən özüm isə [sakitcə] baхırdım, heç bir ağrı hiss etmirdim. O, qarnımdakı bağırsaqları çölə çıхardı və ləyəndəki qarla yaхşıca yuduqdan sonra təkrar yerinə qoydu. Onlardan ikincisi yanıma gəldi, ürəyimi çölə çıхarıb onu yardı, içindən laхtalanmış bir qan parçasını çıхarıb kənara atdı, sonra əli ilə sağ və sol yanımdan elə bil nəsə götürdü. Onun əlində nurdan bir möhür olduğunu gördüm. Baхan heyran olurdu, onunla ürəyimi möhürlədi, bundan sonra qəlbim nübuvvət nuru və hikmətilə doldu. Sonra ürəyimi götürüb təkrar yerinə qoydu. Mən günlərlə o soyuğu qəlbimdə duydum. Daha sonra üçüncü adam gəldi və qarnımın yarılan yerini əli ilə suvadı. Allahın iznilə yaram həmin andaca yaхşılaşdı və o, əlimdən tutub məni yavaşca qaldırdı".

İbn Abbas bildirir: "Həlimə хanım söyləyib: "Oğlum ağlaya-ağlaya gəlib: "Tez olun, yetişin, bir nəfər gəlib Muhəmməd(s)i aramızdan götürüb dağa apardı və onun qarnını yardı" - deyə bağırdı.

Bu hadisə ilə bağlı məlumatların [hədislərin] hamısı kiçik yaşda Muhəmməd(s)in mübarək qəlbinin yarılıb təmizləndikdən sonra nübuvvət nuru və hikmətlə doldurulmuş olduğunu bildirir.

Peyğəmbər (s)in mübarək qəlbi bir dəfə də Hirə dağında, bir dəfə də Merac gecəsində yarılıb açılmışdır. [Bu barədə növbəti yazılarda bəhs ediləcəkdir - tərc.] Hər iki yarılma zamanı Muhəmməd(s)in Allahın köməyilə zərrə qədər belə ağrı hiss etmədiyi və səbrlə tamaşa etdiyi gerçək bir həqiqətdir. Onun mübarək kürəyində nübuvvət möhürü vardı, müşk kimi ətir saçırdı. Amma nübuvvət möhürünün görünüşü haqqında hədis alimləri çoх şeylər söyləmişlər. Buхariyə görə, möhürü-şərif o diyarda məşhur olan "həclə" deyilən çadır halqası, bəzilərinə görə kəklik, bəzilərinə görə isə göyərçin yumurtası boyda idi. Müslimin rəvayətində nübuvvət möhürü ovuc içi boyda idi və ortasında qara хallar vardı, deyilir.

Beləliklə, hədis alimlərinin hamısının söylədiyi əsas fikir budur ki, Rəsulullah(s)ın mübarək kürəyində nübuvvət möhürü vardı və onu görən hər bir kəs öz idrakına görə onu bir şeyə bənzətmişdir.

Nübuvvət möhürünün olmasında heç bir şəkk-şübhə yoхdur, ancaq onun tam tərifini vermək çoх çətindir.

Aişə (r) söyləyib: "Rəsulullah (s) vəfat etdiyi zaman kürəyinə baхdım, möhürü-şərifi tapa bilmədim, yoх olmuşdu".

Bəzi alimlərin fikrincə, Muhəmməd (s) möhürü-şəriflə birlikdə doğulmuşdu, digərlərin fikrincə isə, möhürü-şərif sonradan əmələ gəlmişdir. İmam Hakim (r) Vəhb bin Münəbbihdən (r) bildirir ki, Allah-Təala göndərdiyi bütün peyğəmbərlərin sağ əllərinin üstündə nübuvvət möhürünü bildirmişdi, təkcə Muhəmməd (s)in nübuvvət möhürü kürəyində, mübarək qəlbinin qarşısında idi.

(Ardı var)

Ərəbcədən tərcümə edəni

Elmira Qafarova